Η Αργεντινή, ο δικαστής Γκρίζα και ο κ.Σίνγκερ

γράφει ο Γιώργος Σταθάκης*

Εδώ και αιώνες, όταν δανείζεται ένα εθνικό κράτος, σε αντίθεση με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση, δεν υπάρχει τρόπος να του επιβάλεις την αποπληρωμή. Ο λόγος είναι απλός. Εάν χρεοκοπήσει ένα κράτος, τότε ενεργοποιείται ο διεθνής κανόνας της ισότητας των εθνικών κρατών. Κανένα κράτος ή δικαστήριο δεν μπορεί να επιβάλει σε ένα άλλο την αποπληρωμή. Συνεπώς, οι λύσεις μέχρι στιγμής ήταν ο έμμεσος οικονομικός εκβιασμός,

οι άτυπες διαπραγματεύσεις (το Κλαμπ των Παρισίων) και η προσφυγή σε διεθνείς δανειστές, όπως το ΔΝΤ. Τελικά όμως, η μοναδική δόκιμη μέθοδος είναι οι διαπραγματεύσεις δανειστών και εθνικού κράτους και η συμφωνία σε ένα κουρεμένο χρέος. Μετά η χώρα επέστρεφε στις αγορές, κατά κανόνα μετά από 3-4 χρόνια (η "αμνησία των αγορών").

 

Αυτά τα γνωρίζει φυσικά ο δικαστής Γκρίζα (Τhomas Griesa). Ως γνωστόν, η Αργεντινή είχε συμφωνήσει το 2005 και το 2010 με το 90% των ιδιωτών πιστωτών της να τους πληρώνει 28 σεντς για κάθε δολάριο. Ενδιάμεσα ο κ. Σίνγκερ (Paul Singer) αγόραζε σε εξευτελιστικές τιμές αργεντίνικα ομόλογα και στη συνέχεια προσέφυγε στον δικαστή απαιτώντας την πληρωμή τους στο 100% της ονομαστικής αξίας τους. Ο δικαστής τον δικαίωσε, επικαλούμενος ότι τα ομόλογα είχαν αυτοδύναμη υπόσταση (ήταν αμερικανικού δικαίου) και έπρεπε να πληρωθούν μάλιστα κατά προτεραιότητα έναντι του 90%. Γνωρίζοντας όμως τον διεθνή κανόνα, ότι δεν μπορεί να επιβάλει την απόφασή του, όρισε διαπραγματευτή για να οδηγήσει τα δύο μέρη σε συμφωνία.

Οι περισσότεροι έγκυροι νομικοί των ΗΠΑ γράφουν ότι ο δικαστής δεν έπρεπε καν να εμπλακεί σε τέτοια δίκη εφόσον δεν μπορεί να εκτελέσει την όποια απόφαση πάρει (βλ. πρόσφατη αρθρογραφία στην Wall Street Journal). Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ στο οποίο προσέφυγε η Αργεντινή δήλωσε αναρμόδιο. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ τηρεί ουδέτερη στάση. 100 διεθνούς φήμης οικονομολόγοι, που περιλαμβάνουν και τα μισά οικονομικά Νόμπελ της πρόσφατης περιόδου, κάλεσαν την Πέμπτη το Κογκρέσο να περάσει νόμο που να απαγορεύει σε δικαστές να παίρνουν τέτοιες ανόητες αποφάσεις που δυναμιτίζουν την παγιωμένη διαδικασία της διαπραγμάτευσης και προκαλούν οικονομική αναστάτωση χωρίς λόγο.

Τι συνέβη στην Αργεντινή και δεν θέλουν να μας το πουν οι αργεντινολόγοι (βίντεο)

αγορεύει ο *

Λυπάμαι που θα ασχοληθώ με την Αργεντινή. Λυπάμαι που ο κ. Σκρέκας δεν παρακολουθούσε τις διαλέξεις μου στο Πανεπιστήμιο Κρήτης που αφορούσαν στην κρίση στην Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα την κρίση της Αργεντινής το 2001. Όμως, αναγκάζομαι να επαναλάβω μερικά στοιχειώδη ιστορικά δεδομένα που θα ήθελα να ξέρουν οι «αργεντινολόγοι» της Ν.Δ., οι οποίοι εμφανίζουν μια πρωτόγνωρη άγνοια δεδομένων.

Πρώτον, η Αργεντινή ήταν σε πρόγραμμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 1995 έως το 2001. Στην Αργεντινή το πρόγραμμα του ΔΝΤ έλεγε το εξής και αυτό εφαρμοζόταν: Πλήρης ιδιωτικοποίηση των πάντων. Το έκαναν. Οι αντίστοιχες εταιρείες της Δ.Ε.Η.,  του ΟΤΕ,  του νερού και τα ταχυδρομεία, νοσοκομεία κ.λπ.

Δεύτερον, πλήρης απελευθέρωση  των εργασιακών σχέσεων. Καταργήθηκαν συλλογικές συμβάσεις, μειώθηκαν οι μισθοί , κ.λπ..

Τρίτον, έγινε  πλήρης απελευθέρωση των αγορών.  Σας Θυμίζουν τίποτε όλα αυτά; Φυσικά έγινε και η δολαριοποίηση,  σταθερή ισοτιμία  του πέσος με το δολάριο, όπως έκαναν και πολλές άλλες χώρες στην  δεκαετία του 90, όταν όλες οι χώρες πίστευαν ότι αν εφαρμόσουν την περίφημη συμφωνία και την συναίνεση της Ουάσιγκτον, ο μονόδρομος ήταν ότι όλες οι χώρες θα ευδαιμονούσαν.